آنچه در این نوشته میخوانید:
دستگاههای CNC در هر صنعتی که نیاز به دقت بالا و تولید قطعات با اشکال پیچیده باشد، کاربرد دارند و به همین دلیل این نوع دستگاهها در صنایع تولیدی مختلف با دقت بالا، به ابزارهایی حیاتی تبدیل شدهاند. از سوی دیگر نگهداری منظم از دستگاههای CNC باعث حفظ دقت، کیفیت و عملکرد دستگاهها میشود و عمر مفید آنها را افزایش میدهد. این کار از خرابیهای غیرمنتظره، توقف تولید و هزینههای تعمیرات اضافی جلوگیری کرده و بهرهوری را بهبود میبخشد. اما چگونه میتوان از دستگاههای CNC به خوبی نگهداری کرد؟ تا پایان این مطلب با ما همراه باشید تا به صورت کامل با فرآیند نگهداری و تعمیرات دستگاههای CNC آشنا شوید.
چرا نگهداری از دستگاه CNC مهم است؟
نگهداری از دستگاههای CNC اهمیت بالایی دارد زیرا این دستگاهها با دقت بسیار بالا و در شرایط صنعتی سنگین کار میکنند. هرگونه خرابی یا عدم سرویس بهموقع میتواند باعث توقف خط تولید، کاهش کیفیت قطعات، افزایش ضایعات و در نهایت کاهش بهرهوری و سوددهی شود. همچنین، قطعات داخلی دستگاههای CNC معمولاً قیمت بالایی دارند و خرابیهای ناشی از سهلانگاری در نگهداری، هزینههای سنگین تعمیرات یا حتی تعویض کامل قطعات را به همراه دارد.
از سوی دیگر، نگهداری منظم باعث افزایش عمر مفید دستگاه، حفظ دقت و کیفیت ماشینکاری و کاهش احتمال بروز خرابیهای ناگهانی میشود. با برنامهریزی دورهای برای سرویس، روانکاری، کالیبراسیون و بررسی قطعات مصرفی، میتوان از توقفهای ناگهانی در تولید جلوگیری کرد و عملکرد پایدار و قابل اعتمادی را برای مجموعه صنعتی فراهم ساخت. به همین دلیل، نگهداری پیشگیرانه یکی از الزامات مهم در بهرهبرداری صحیح از ماشینآلات CNC است.
نکات نگهداری دستگاه CNC
1- روغنکاری و نظافت دستگاه
اولین و مهمترین نکته در نگهداری و تعمیرات دستگاههای CNC روانکاری و همینطور تمیز کردن قسمتهای مختلف دستگاه است. تمام بخشهای دستگاه CNC به ویژه قسمتهایی که با روغن سروکار دارند، باید به طور مداوم نظافت شوند چرا که به وجود آمدن گردوغبار بر روی این قسمتها میتواند عملکرد دستگاه CNC را دچار اختلال کند و یا منجر به خرابی دستگاه شود. روغنکاری و نظافت دستگاههای CNC به طور منظم باعث کاهش اصطکاک و جلوگیری از فرسایش قطعات دستگاه میشود و همچنین به طول عمر بیشتر دستگاه نیز کمک میکند.
برای نظافت قسمتهای مختلف دستگاه CNC معمولا از الکل، برسهای کوچک، مقداری پارچه نرم، آب و لاستیک منعطف استفاده میشود. با استفاده از این مواد باید همه قسمتهای فلزی و روغنی را به صورت کامل نظافت کرده و سپس دوباره روغنکاری کنید تا مشکلی برای دستگاه ایجاد نشود. برای روغنکاری دستگاه نیز معمولا از روغنهایی که با نوع دستگاه و با نوع عملیات آن سازگار باشد، استفاده میشود. برای این کار ابتدا نقاطی که نیاز به روغنکاری دارند (مانند محورهای X ، Y و Z) به دقت شناسایی شده و سپس به آرامی روغن بر روی این بخشها زده میشود تا از پخش شدن یکنواخت آن اطمینان حاصل گردد.
خدمات ما: تراش CNC در تهران
2- تمیز کردن فیلتر هوا
تمیز کردن فیلتر هوا یک بخش مهم در فرآیند نگهداری و تعمیرات دستگاههای CNC است چرا که عملیات خنککاری دستگاه بستگی به عبور هوا از این فیلتر دارد. توجه داشته باشید که دستگاه CNC تنها در یک محیط تمیز و استاندارد کار میکند و در نتیجه عدم توجه به نظافت فیلترهای هوا ممکن است اختلال زیادی در کار سیستم ایجاد شود. لازم به ذکر است که فیلتر هوا باید هر چند وقت یک بار تعویض شود و معمولا تمیز کردن آن جوابگوی نیاز دستگاه نخواهد بود.
برای تمیز کردن فیلتر هوا ابتدا دستگاه را خاموش کنید و فیلتر را با دقت باز کنید. سپس فیلتر را با یک برس نرم و یا جاروبرقی تمیز کنید. در صورت آلودگی شدید، از آب و صابون ملایم استفاده کنید و سپس فیلتر را به خوبی خشک کنید. در نهایت فیلتر تمیز شده را در محل خود قرار دهید و اطمینان حاصل کنید که به درستی نصب شده است.
3- بررسی محورهای دستگاه
محورها و ریلها از قسمتهای بسیار مهم در دستگاههای CNC هستند چرا که نقش مهمی در حرکت دقیق دستگاه دارند. به همین دلیل بازبینی و کنترل سلامت آنها در نگهداری و تعمیرات دستگاههای CNC بسیار حائز اهمیت است. انحراف و مشکل در این محورها میتواند منجر به خطا در عملکرد دستگاه شود. بنابراین باید محورها را به صورت دائم بررسی کرده و در صورت بروز صدا یا موقعیت نامناسب برای ارزیابی مشکل اقدام نمایید. فراموش نکنید که نظافت گردوغبار روی محورها نیز میتواند از بروز اختلال در عملکرد آنها جلوگیری کند.
خدمات ما: فرز CNC در تهران
4- بازبینی موتور اسپیندل
بازبینی موتور اسپیندل و تسمههای آن نیز یکی از نکات مهم در خصوص نگهداری و تعمیرات دستگاههای CNC است. اسپیندل و موتور قلب دستگاه CNC هستند و عملکرد صحیح آنها برای دقت و کارایی دستگاه بسیار اهمیت دارد. بنابراین توصیه میشود که بعد از گذشت 500 ساعت از کارکرد دستگاه سی ان سی، اتصالات موتور و اسپیندل را بررسی کرده و اطمینان حاصل کنید که محکم و بدون لرزش هستند.
همچنین پیشنهاد میشود که به صداهای تولید شده توسط موتور و اسپیندل گوش کنید چرا که صدای غیرطبیعی میتواند نشانهای از مشکل باشد. همچنین داغ شدن بیش از حد موتور یا اسپیندل ممکن است نشاندهنده مشکل باشد و نیاز به بررسی دقیقتری دارد. همچنین ممکن است که اسپیندل و موتور، پولیها و یا پروفیل تسمه کام نیاز به نظافت و تمیزکاری داشته باشند.
5- بررسی کشش تسمه
در نگهداری و تعمیرات دستگاههای CNC باید شش تسمه در میان دو پولی به خوبی و با دقت بررسی شود. کشش تسمهها باید در حد استاندارد باشند زیرا در صورت زیاد بودن این کشش، بار زیادی به بلبرینگها وارد میشود و در نتیجه بازدهی دستگاه سی ان سی نیز پایین آمده و صدای تولید شده افزایش پیدا میکند.
از سوی دیگر شل بودن این تسمه هم باعث سر خوردن آن از جای خود شده و ضمن افزایش گرمای تولیدی، طول عمر تسمه را به طور قابل توجهی کاهش میدهد. بنابراین میزان کشش تسمههای دستگاه باید به طور مداوم بررسی شوند. شما باید تسمهها را از نظر سایش، پارگی و یا کشش بیش از حد بررسی کنید. همچنین در صورت شل بودن تسمه، با استفاده از ابزارهای مخصوص، کشش آنها را تنظیم کنید تا به حالت استاندارد بازگردند و پس از تنظیم کشش، دستگاه را روشن کنید و اطمینان حاصل کنید که تسمهها به درستی کار میکنند.
6- نگهداری واحد هیدرولیک
واحد هیدرولیک از قسمتهای بسیار مهم در دستگاههای CNC است که وظیفه دارد فشار و دبی روغن را تنظیم کرده و عملکرد سه نظام و مرغک را کنترل کند. به همین دلیل توجه به این قطعه از مهمترین اصول نگهداری و تعمیرات دستگاههای CNC است. قسمت هیدرولیک دستگاه باید به طور منظم سرویس و چک شود تا از عملکرد صحیح آن اطمینان حاصل شود. باید فشار لازم برای تنظیم حرکت این دو قسمت را براساس تکنولوژی ساخت قطعات تنظیم و فیلتر مسیر مکش را تمیز کنید. همچنین نیاز است که به صورت روزانه سطح روغن دستگاه را کنترل کرده و در صورت نیاز، در آن روغن بریزید. از سوی دیگر باید پس از گذشت 6 ماه یا 1000 ساعت از عملکرد دستگاه، فیلتر مسیر برگشت را تعویض کنید.
بیشتر بخوانید: دستگاه سی ان سی چیست؟
7- ارزیابی سطح روغن
دستگاه CNC قسمتی به نام واحد روغنکاری مرکزی دارد که سطوح محورها و یاتاقانهای کلهگی را روانکاری میکند. روغن کافی در دستگاه به کاهش اصطکاک و جلوگیری از سایش قطعات کمک میکند. در نتیجه باید به صورت روزانه سطح روغن و میزان فشار آن چک شود. در صورت کمبود روغن، باید روغن مناسب به مخزن اضافه شود و در عین حال، مخزن و نواحی اطراف نیز برای نشتی بررسی شود.
همچنین نیاز است که هر 2000 ساعت یک بار و یا در پایان هر سال، فیلتر مسیر مکش پمپ تعویض گردد. جالب است بدانید که معمولا هر 10 دقیقه یک بار روغنکاری به صورت خودکار انجام میشود؛ در صورتی که این مقادیر دچار تغییر شدند، دستگاه سی ان سی شما نیاز به بازبینی دارد. همچنین ثبت و گزارش نتایج این ارزیابی نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.
8- اطمینان از تراز بودن دستگاه
آخرین مورد در فرآیند نگهداری و تعمیرات دستگاههای CNC بررسی میزان تراز دستگاه است. تراز بودن دستگاه CNC برای حفظ دقت و کیفیت کار بسیار مهم است. معمولا پس از گذشت حدود 2000 ساعت و یا یک سال از کار دستگاه سی ان سی باید از تراز بودن آن مطمئن شوید. در دستورالعمل نگهداری دستگاه cnc ذکر شده که ابتدا باید کف کارگاه را بررسی کنید تا هیچ فرورفتگی یا برآمدگی در محل نصب وجود نداشته باشد.
در صورت وجود مشکل در کف کارگاه، باید آن را برطرف کرده و سپس مجددا دستگاه سی ان سی خود را تنظیم کنید. عدم تراز بودن دستگاه در کف کارگاه مشکلات زیادی مانند تولید صدای زیاد، لرزشهای نامتعارف و … را ایجاد خواهد کرد که قطعا بر کیفیت تولید تاثیر منفی خواهد گذاشت. (منبع ما)
چکلیست نگهداری دستگاه CNC بر اساس بازه زمانی
چک لیست سرویس روزانه دستگاه CNC
سرویس روزانه دستگاه CNC یکی از مهمترین اقدامات برای حفظ دقت، کیفیت ماشینکاری و افزایش عمر مفید تجهیزات است. انجام چند بررسی ساده در ابتدای یا پایان هر شیفت کاری میتواند از استهلاک زودرس قطعات جلوگیری کرده و عملکرد پایدار دستگاه را در طول زمان حفظ کند. این اقدامات زمان زیادی نمیگیرند، اما نقش مهمی در کاهش هزینههای نگهداری دارند.
چک لیست سرویس روزانه دستگاه CNC معمولاً شامل تمیز کردن برادهها و سطح میز دستگاه، بررسی سطح روانکار، کنترل مایع خنککننده، بازدید ظاهری اسپیندل و ابزارها، تمیز کردن ریل و واگن، بررسی عملکرد سیستم روانکاری و اطمینان از تمیزی محفظه کار است. ثبت روزانه این موارد در چکلیست نگهداری به اپراتور کمک میکند تا دستگاه همیشه در شرایط استاندارد کار کرده و کیفیت قطعات تولیدی حفظ شود.
مشاوره رایگان و تخصصی
در شرکت کنکاش طرح نوین، خدمات فرز CNC و منوال و تراشکاری CNC و منوال قطعات صنعتی، به صورت تخصصی و در تهران انجام میشود.
برای دریافت مشاوره رایگان با شماره 02166803043 یا 09121095695 تماس حاصل فرمایید.
نکات افزایش عمر دستگاه CNC
افزایش عمر دستگاه CNC تنها به کیفیت ساخت آن وابسته نیست، بلکه نحوه استفاده و نگهداری صحیح نیز تأثیر زیادی بر عملکرد و دوام دستگاه دارد. اجرای برنامه منظم سرویس و رعایت اصول نگهداری پیشگیرانه باعث میشود قطعات مکانیکی و الکترونیکی دستگاه با استهلاک کمتری کار کنند و دقت ماشینکاری در طول زمان حفظ شود. این موضوع علاوه بر کاهش هزینههای نگهداری، بهرهوری تولید را نیز افزایش میدهد.
برای افزایش عمر دستگاه CNC بهتر است روانکاری قطعات متحرک طبق دستورالعمل سازنده انجام شود، دستگاه بهطور منظم تمیز شود، مایع خنککننده در سطح مناسب نگه داشته شود، ابزارهای فرسوده بهموقع تعویض شوند، کالیبراسیون دستگاه بهصورت دورهای انجام گیرد و از بارگذاری بیش از ظرفیت دستگاه خودداری شود. همچنین آموزش صحیح اپراتورها و استفاده از برنامههای استاندارد ماشینکاری، نقش مهمی در حفظ عملکرد پایدار و افزایش طول عمر دستگاه CNC دارد.
مهمترین قطعاتی که باید بهصورت دورهای سرویس شوند
برای حفظ دقت و عملکرد دستگاه CNC، برخی از قطعات باید طبق برنامه مشخص بهصورت دورهای بررسی و سرویس شوند. نگهداری منظم این بخشها باعث کاهش استهلاک، افزایش طول عمر دستگاه و حفظ کیفیت ماشینکاری میشود. زمان سرویس هر قطعه به میزان استفاده از دستگاه، شرایط محیطی و توصیههای سازنده بستگی دارد.
از مهمترین قطعاتی که نیاز به سرویس دورهای دارند میتوان به اسپیندل، بالاسکرو، ریل و واگن، سیستم روانکاری، سیستم خنککاری، سروو موتور و ابزارگیر اتوماتیک (ATC) اشاره کرد. بررسی وضعیت این قطعات، تمیزکاری، روانکاری و انجام کالیبراسیون در بازههای زمانی مناسب، به حفظ دقت حرکتی دستگاه و افزایش بهرهوری آن کمک میکند و از کاهش کیفیت تولید در طول زمان جلوگیری خواهد کرد.
سوالات متداول
هر چند وقت یکبار باید دستگاه CNC سرویس شود؟
بسته به میزان استفاده، سرویس دستگاه باید بهصورت روزانه، هفتگی، ماهانه و سالانه طبق برنامه نگهداری انجام شود.
نگهداری پیشگیرانه دستگاه CNC چیست؟
نگهداری پیشگیرانه شامل سرویسهای دورهای، تمیزکاری، روانکاری و بررسی قطعات برای حفظ عملکرد و افزایش عمر دستگاه است.
کدام قطعات دستگاه CNC باید بهصورت دورهای سرویس شوند؟
اسپیندل، بالاسکرو، ریل و واگن، سیستم روانکاری، سیستم خنککاری، سروو موتور و ابزارگیر اتوماتیک از مهمترین قطعات قابل سرویس هستند.
آیا تمیز کردن روزانه دستگاه CNC ضروری است؟
بله، پاک کردن برادهها، تمیز کردن میز دستگاه و بررسی وضعیت روانکارها از مهمترین اقدامات سرویس روزانه هستند.
آیا روغنکاری منظم باعث افزایش عمر دستگاه CNC میشود؟
بله، استفاده از روانکار مناسب و روغنکاری منظم باعث کاهش اصطکاک، جلوگیری از استهلاک و افزایش طول عمر قطعات میشود.
چک لیست سرویس روزانه دستگاه CNC شامل چه مواردی است؟
تمیزکاری دستگاه، بررسی روانکار، کنترل مایع خنککننده، بازدید ابزارها و بررسی وضعیت قطعات متحرک از مهمترین موارد این چک لیست هستند.
ممنون برای مقاله خوبتون