آنچه در این نوشته میخوانید:
دستگاههای CNC به عنوان یکی از حیاتیترین تجهیزات در صنایع تولیدی و ماشینکاری، نقش مهمی در افزایش دقت، سرعت و کیفیت تولید قطعات ایفا میکنند. با وجود پیشرفتهای چشمگیر در طراحی و ساخت این دستگاهها، بروز خرابی و اختلال در عملکرد آنها امری اجتنابناپذیر است؛ به ویژه زمانی که دستگاه به صورت مداوم و در شرایط کاری سنگین مورد استفاده قرار میگیرد. خرابیهای رایج دستگاه CNC نه تنها باعث توقف خط تولید و افزایش هزینههای تعمیرات میشوند بلکه در صورت بیتوجهی میتوانند دقت ماشینکاری و کیفیت نهایی قطعات را نیز تحت تأثیر قرار دهند. شناخت خرابیهای رایج دستگاه CNC، دلایل بروز آنها و آگاهی از نشانههای اولیه به اپراتورها و مدیران فنی کمک میکند تا با انجام سرویسهای به موقع و اقدامات پیشگیرانه، عمر مفید دستگاه را افزایش داده و از خسارتهای جدی جلوگیری کنند. در این مطلب به بررسی مهمترین خرابیهای رایج دستگاه CNC و عوامل مؤثر در ایجاد آنها میپردازیم.
خرابیهای رایج دستگاه CNC به چه علت است؟
دستگاههای CNC با وجود دقت و فناوری بالا (در صورت استفاده نادرست یا نگهداری نامناسب) ممکن است دچار خرابیهای مختلفی شوند. آشنایی با علتهای اصلی این خرابیها به اپراتورها و مدیران فنی کمک میکند تا از بروز مشکلات جدی، توقف تولید و هزینههای اضافی جلوگیری کنند. در ادامه مهمترین دلایل خرابیهای رایج دستگاه CNC را بررسی میکنیم.
- عدم انجام سرویس و نگهداری دورهای: بیتوجهی به سرویسهای منظم مانند روغنکاری، تمیزکاری و بررسی قطعات مصرفی باعث فرسودگی زودهنگام و کاهش عملکرد دستگاه میشود.
- استفاده نادرست توسط اپراتور: خطا در تنظیمات، برنامهنویسی اشتباه و یا عدم آشنایی کافی اپراتور با دستگاه میتواند به قطعات مکانیکی و الکترونیکی آسیب وارد کند.
- کیفیت پایین برق ورودی: نوسانات ولتاژ، قطع و وصل شدن برق و یا نبود سیستم حفاظتی مناسب از عوامل مهم خرابی بردهای الکترونیکی و سروو درایوها هستند.
- فرسودگی قطعات مکانیکی: قطعاتی مانند بالاسکرو، ریلها و بلبرینگها در اثر کارکرد طولانی و بار زیاد به مرور دچار سایش و افت دقت میشوند.
- نفوذ آلودگی و براده: ورود براده، گردوغبار و مایعات خنککننده به بخشهای حساس دستگاه، عملکرد صحیح قطعات را مختل کرده و احتمال خرابی را افزایش میدهد.
- استفاده از ابزار نامناسب یا فرسوده: ابزارهای کند یا نامرغوب فشار اضافی به اسپیندل و محورها وارد میکنند و باعث افزایش استهلاک دستگاه میشوند.
- عدم بهروزرسانی نرمافزار و تنظیمات کنترلی: قدیمی بودن نرمافزار کنترل یا تنظیمات نادرست پارامترها میتواند باعث خطاهای سیستمی و کاهش دقت ماشینکاری شود.
خرابیهای رایج دستگاه CNC
دستگاههای CNC به دلیل ساختار پیچیده و حساس خود در صورت بروز مشکل در هر یک از اجزاء ممکن است با افت دقت، کاهش کیفیت قطعهکاری و یا حتی توقف کامل تولید مواجه شوند. شناخت خرابیهای رایج دستگاه CNC به اپراتورها و واحد نگهداری کمک میکند تا در زمان مناسب نسبت به عیبیابی و رفع مشکل اقدام کرده تا از بروز خسارتهای سنگین جلوگیری نمایند. در ادامه مهمترین خرابیهای رایج دستگاه CNC و دلایل بروز آنها را بررسی میکنیم.
همچنین تیم مهندسی ما در زمینه خدمات تراش CNC و خدمات فرز CNC به شما مشاوره رایگان ارائه میدهد.
1. خرابی سهنظام و ابزارهای نگهدارنده
سهنظام و ابزارهای نگهدارنده نقش مهمی در تثبیت قطعه کار و ابزار برش دارند و هرگونه اختلال در عملکرد آنها میتواند دقت ماشینکاری را به شدت کاهش دهد. خرابی این بخشها معمولاً به دلیل سایش فکها، تنظیم نادرست، ورود براده و آلودگی یا استفاده طولانیمدت بدون سرویس رخ میدهد. در صورت خرابی سهنظام، قطعه کار به درستی مهار نمیشود و احتمال لغزش، تاب برداشتن و یا حتی پرتاب قطعه وجود دارد که میتواند خطرات ایمنی نیز به همراه داشته باشد. همچنین ابزارهای نگهدارنده فرسوده یا بیکیفیت باعث عدم هممحوری ابزار و افزایش لرزش در حین کار میشوند. بیتوجهی به این مشکل (علاوه بر کاهش کیفیت قطعه نهایی) فشار زیادی به اسپیندل و سایر اجزای مکانیکی دستگاه وارد میکند.
2. گرم شدن بیش از حد دستگاه
افزایش دمای غیرعادی در دستگاه CNC یکی دیگر از خرابیهای رایج دستگاه CNC محسوب میشود. این مشکل معمولاً به دلایلی مانند نقص در سیستم خنککاری، روغنکاری نامناسب، فشار کاری بیش از حد یا خرابی فنها و مبدلهای حرارتی رخ میدهد. گرم شدن بیش از حد میتواند باعث کاهش عمر قطعات الکترونیکی، افت عملکرد سروو موتورها و تغییر ابعاد قطعات مکانیکی شود. در شرایط شدید، دمای بالا ممکن است منجر به توقف ناگهانی دستگاه یا آسیب دیدن بردهای کنترلی شود. به علاوه گرمای زیاد دقت ماشینکاری را کاهش داده و کیفیت سطح قطعه کار را تحت تأثیر قرار میدهد. بررسی منظم سیستم خنککاری و کنترل دمای بخشهای حساس، نقش مهمی در جلوگیری از این خرابی دارد.
3. ایجاد خطا در کدها
خطا در کدهای برنامهنویسی CNC یکی از مشکلات رایجی است که معمولاً به دلیل اشتباه انسانی، ناسازگاری نرمافزار و یا تنظیمات نادرست کنترلر ایجاد میشود. این خطاها میتوانند باعث حرکت اشتباه محورها، برخورد ابزار با قطعه کار و یا حتی آسیب به اجزای دستگاه شوند. در بسیاری از موارد استفاده از کدهای نامعتبر یا تعریف نادرست سرعت، عمق برش و مسیر حرکت ابزار منجر به توقف ناگهانی عملیات میشود. تکرار این خطاها نه تنها زمان تولید را افزایش میدهد بلکه احتمال خرابی ابزار و قطعه کار را نیز بالا میبرد. استفاده از شبیهسازی قبل از اجرای برنامه، بررسی دقیق کدها و بهروزرسانی نرمافزار کنترلی از مهمترین راهکارهای کاهش این نوع خرابی هستند.
4. خراب شدن منبع تغذیه
منبع تغذیه وظیفه تأمین برق پایدار برای بخشهای الکترونیکی دستگاه CNC را بر عهده دارد و خرابی آن میتواند عملکرد کل سیستم را مختل کند. نوسانات ولتاژ، کیفیت پایین برق ورودی، استفاده طولانیمدت و افزایش دما از دلایل اصلی خرابی منبع تغذیه به شمار میروند. در صورت بروز این مشکل، دستگاه ممکن است به طور ناگهانی خاموش شود یا خطاهای مکرر الکترونیکی نمایش دهد. خرابی منبع تغذیه میتواند به بردهای کنترلی، درایوها و سنسورها نیز آسیب وارد کند و هزینه تعمیرات را افزایش دهد. استفاده از استابلایزر، محافظ برق و بررسی دورهای وضعیت منبع تغذیه نقش مؤثری در جلوگیری از این خرابی دارد.
5. خراب شدن قطعه کار
خراب شدن قطعه کار یکی دیگر از خرابیهای رایج دستگاه CNC است که میتواند ناشی از عوامل مختلفی باشد. تنظیمات اشتباه سرعت و پیشروی، خطای برنامهنویسی، ابزار نامناسب یا خرابی اجزای مکانیکی از مهمترین دلایل این مشکل هستند. در چنین شرایطی قطعه نهایی ممکن است دارای ابعاد نادرست، سطح پرداخت نامناسب یا ترک و شکستگی باشد. این موضوع علاوه بر افزایش ضایعات و هزینه مواد اولیه، زمان تولید را نیز افزایش میدهد. تکرار خرابی قطعه کار میتواند نشانه وجود مشکل اساسی در دستگاه یا فرآیند ماشینکاری باشد. بررسی دقیق تنظیمات، انتخاب ابزار مناسب و کنترل وضعیت دستگاه از بروز این مشکل جلوگیری میکند.
6. خراب شدن تارت ابزار
تارت ابزار در دستگاه CNC وظیفه تعویض و نگهداری ابزارها را بر عهده دارد و خرابی آن میتواند کل فرآیند ماشینکاری را مختل کند. این مشکل معمولاً به دلیل فرسودگی مکانیزم چرخش، خرابی سنسورها، تنظیم نادرست و یا ورود آلودگی به سیستم رخ میدهد. در صورت خرابی تارت، تعویض ابزار به درستی انجام نمیشود یا ابزار در موقعیت صحیح قرار نمیگیرد. این موضوع میتواند باعث برخورد ابزار با قطعه یا اسپیندل شود. همچنین اختلال در عملکرد تارت ابزار، زمان توقف دستگاه را افزایش داده و بهرهوری خط تولید را نیز کاهش میدهد. بنابراین سرویس منظم و بررسی عملکرد دقیق این بخش اهمیت بالایی دارد.
7. ایجاد ارتعاش زیاد در ماشین CNC
ارتعاش بیش از حد در دستگاه CNC یکی از مشکلاتی است که به طور مستقیم بر کیفیت سطح قطعه و عمر ابزار تأثیر میگذارد. این ارتعاش معمولاً به دلیل عدم تراز بودن دستگاه، خرابی بلبرینگها، فرسودگی بالاسکرو، ابزار نامناسب و یا تنظیمات اشتباه برش ایجاد میشود. لرزش زیاد میتواند باعث ایجاد خطوط ناخواسته روی سطح قطعه، شکست ابزار و کاهش دقت ماشینکاری شود. این مشکل در بلندمدت به سایر اجزای مکانیکی نیز آسیب وارد میکند. شناسایی منبع ارتعاش و رفع آن از طریق تنظیم صحیح دستگاه و تعویض قطعات فرسوده نقش مهمی در حفظ عملکرد بهینه دستگاه CNC دارد.
خرابیهای رایج دستگاه CNC
چگونه میتوان از خرابی دستگاه CNC جلوگیری کرد؟
دستگاههای CNC برای حفظ دقت، عملکرد پایدار و طول عمر بالا نیازمند نگهداری اصولی و بررسیهای منظم هستند. انجام اقدامات پیشگیرانه نه تنها احتمال خرابیهای ناگهانی را کاهش میدهد بلکه از توقف خط تولید و افزایش هزینههای تعمیرات نیز جلوگیری میکند. در ادامه مهمترین روشهای جلوگیری از خرابی دستگاه CNC را بررسی میکنیم.
۱. بررسیهای روزانه
انجام بررسیهای روزانه یکی از سادهترین و مؤثرترین روشها برای پیشگیری از خرابیهای رایج دستگاه CNC است. در این بررسیها باید وضعیت کلی دستگاه، صداهای غیرعادی، نمایش خطاها، نشتی روغن و عملکرد صحیح محورها کنترل شود. شناسایی مشکلات جزئی در مراحل اولیه، مانع از تبدیل آنها به خرابیهای جدی و پرهزینه میشود و به حفظ عملکرد پایدار دستگاه کمک میکند.
۲. روغنکاری و تمیز کردن دستگاه CNC
روغنکاری منظم قطعات متحرک دستگاه CNC باعث کاهش اصطکاک، جلوگیری از سایش و افزایش عمر قطعات مکانیکی میشود. همچنین تمیز کردن بخشهای مختلف دستگاه از برادهها و آلودگیها نقش مهمی در جلوگیری از گیرکردن قطعات و اختلال در حرکت محورها دارد. بیتوجهی به این مورد یکی از دلایل اصلی خرابیهای رایج دستگاه CNC است.
۳. تمیز کردن فیلتر هوا
فیلترهای هوا وظیفه جلوگیری از ورود گردوغبار و آلودگی به بخشهای حساس دستگاه CNC را بر عهده دارند. در صورت گرفتگی فیلتر، جریان هوا کاهش یافته و دمای قطعات الکترونیکی افزایش مییابد. تمیز کردن یا تعویض به موقع فیلتر هوا از گرم شدن بیش از حد دستگاه و آسیب دیدن بردها و درایوها جلوگیری میکند.
۴. بررسی محورهای دستگاه CNC
محورها در دستگاه CNC نقشی اساسی در دقت حرکت و کیفیت ماشینکاری ایفا میکنند. بررسی منظم وضعیت محورها، روان بودن حرکت، نبود لقی و شنیده نشدن صداهای غیرعادی اهمیت زیادی دارد. در صورت وجود مشکل در محورها، دقت برش کاهش یافته و فشار اضافی به سایر قطعات وارد میشود که در نهایت منجر به خرابی دستگاه خواهد شد.
۵. بازبینی اسپیندل و تسمههای آن
اسپیندل یکی از حساسترین اجزای دستگاه CNC است و عملکرد صحیح آن تأثیر مستقیمی بر کیفیت برش دارد. بازبینی دورهای اسپیندل و تسمههای مرتبط کمک میکند تا نشانههای سایش، شلشدگی یا خرابی زودتر تشخیص داده شوند. بیتوجهی به این بخش میتواند باعث لرزش، افت دقت و آسیب جدی به دستگاه شود.
۶. بررسی کشش تسمه دستگاه CNC
کشش نامناسب تسمهها میتواند باعث لغزش، انتقال نادرست نیرو و ایجاد لرزش در دستگاه CNC شود. تسمههای بیش از حد شل یا سفت میتوانند به موتور و اسپیندل آسیب وارد کنند. بررسی منظم و تنظیم صحیح کشش تسمهها نقش مهمی در عملکرد روان و جلوگیری از خرابیهای مکانیکی دارد.
۷. ارزیابی سطح روغن
سطح مناسب روغن در سیستمهای روانکاری دستگاه CNC برای جلوگیری از سایش قطعات ضروری است. کاهش سطح روغن یا استفاده از روغن نامناسب باعث افزایش اصطکاک و دمای قطعات میشود. ارزیابی منظم سطح و کیفیت روغن و همچنین تعویض به موقع آن یکی از اقدامات کلیدی در نگهداری صحیح دستگاه محسوب میشود.
۸. اطمینان از تراز بودن دستگاه
تراز بودن دستگاه CNC تأثیر مستقیمی بر دقت ماشینکاری و عمر قطعات دارد. عدم تراز صحیح میتواند باعث ایجاد ارتعاش، فشار نامتعادل بر محورها و کاهش کیفیت قطعه کار شود. بررسی و تنظیم تراز دستگاه به صورت دورهای از بروز بسیاری از خرابیهای مکانیکی و عملکردی جلوگیری میکند.
مشاوره رایگان و تخصصی
در شرکت کنکاش طرح نوین، خدمات فرز CNC و منوال و تراشکاری CNC و منوال قطعات صنعتی، به صورت تخصصی و در تهران انجام میشود.
برای دریافت مشاوره رایگان با شماره 02166803043 یا 09121095695 تماس حاصل فرمایید.